Composteren

Composteren is kostenbesparend, goed voor het milieu, eenvoudig... Redenen genoeg om dus zelf je keuken- en tuinafval te composteren. 

Wat is compost?

Compost is een donker, kruimelachtig materiaal dat dient als bodemverbeteraar of als voedsel voor planten. Goede compost is luchtig, stinkt niet en bevat geen onkruidzaden of ziektekiemen. En het mooiste van al: je kan zelf compost maken met je keuken- en tuinafval.

Waarom composteren?

Hoe composteren?

Kwaliteit en gebruik van compost

Wespen in je compostvat?

Kippen in de tuin

Meer weten?

 

Waarom composteren?

Composteren is niet moeilijk!

Een beetje gezond verstand: meer heb je niet nodig om de kunst van het composteren te leren. Eens je de geschikte manier gevonden hebt om bij jou thuis te composteren - een composthoop, een compostvat of misschien wel een wormenbak - kost het ook niet veel werk meer. Je afval sorteren en af en toe de compost omzetten om te beluchten: dat is eigenlijk alles.

Composteren is milieuvriendelijk

Zelf keuken- en tuinafval composteren is op meer dan één manier milieuvriendelijk. In de eerste plaats natuurlijk omdat je afval recycleert en het op een nuttige manier terug in de natuur laat terechtkomen. Maar eigenlijk doe je nog meer voor het milieu: al het keuken- en tuinafval dat niet tussen het restafval terechtkomt, hoeft niet meer gestort of verbrand te worden. En tuinafval dat je thuis verwerkt, moet niet meer getransporteerd worden. De vuilniswagen moet dus minder vervoeren, er moet minder tuinafval verwerkt worden in de composteringsinstallatie. Door zelf te composteren kan je tot 50% besparen op je Diftarfactuur.

De Vlaamse Compostorganisatie Vlaco (http://www.vlaco.be/) berekende dat 1 ton groenafval composteren (in plaats van verbranden) er voor zorgt dat er 624 kg CO2 minder wordt uitgestoten. Eén ton GFT (groente-, fruit- en tuinafval) composteren = 517kg CO2 minder. Het afval dat in 2007 gecomposteerd afval werd staat voor 500.000 ton CO2 dat niet is uitgestoten. Dat komt overeen met de CO2 uitstoot van 240.000 auto's op 1 jaar, of met de uitstoot van CO2 ten gevolge van het elektriciteitsverbruik van 200.000 gezinnen gedurende 1 jaar.
En er is nog meer: compost zorgt er voor dat er minder grond van de akkers afspoelt en dat de bodem meer water kan vasthouden.

Composteren is dus super-milieuvriendelijk!

Composteren is kostenbesparend

Je kunt met je grasmaaisel, haagscheersel, snoeihout en ander tuinafval tuinafval naar het recyclagepark. Dit vraagt extra tijd en moeite én kost je geld. De benzine wordt er niet goedkoper op. Eén keer naar het recyclagepark gaan kost je minstens 1 punt (waarde minstens € 2,50). Je kan dus beter je tuinafval zelf composteren.
Je bespaart ook op een andere manier: het vervoeren en verwerken van de miljoenen kilo's groenafval die aan huis opgehaald worden of opgehaald worden op het recyclagepark, kost veel geld. Hoe meer mensen composteren, hoe minder er moet worden uitgegeven. Als je weet dat ongeveer de helft van ons huisvuil bestaat uit keuken- en tuinafval, dan is het duidelijk: hier kunnen we geld besparen.

Terug


Hoe composteren?

Composteren is een natuurlijk omvormingsproces

Tijdens het composteren zorgen micro-organismen en kleine ongewervelde diertjes voor de vertering van het afval. Door verschillende materialen samen te brengen worden de geschikte leefomstandigheden gecreëerd voor bacteriën en schimmels, wormen, pissebedden, mijten en springstaarten. Behalve de voedingsstoffen die je in je keuken- en tuinafval zitten, hebben zij net als wij water en lucht (zuurstof) nodig. Daar zal je bij het composteren dan ook erg op moeten letten. Dit kan je doen door met een beluchtingstok het materiaal regelmatig wat losser te maken zodat er voldoende lucht (zuurstof) in het composterend materiaal komt. Bij optimale omstandigheden wordt het leven in de composthoop zo intens dat de temperatuur gaat stijgen. Zelfs in een compostvat kan deze temperatuur tijdelijk oplopen tot 50°C. Ziektekiemen en onkruidzaden worden door deze hoge temperaturen vernietigd. Op hooguit 9 maanden mag je compost verwachten die je zowel in een bloembak (verdund) als in de tuin kan gebruiken.

Wanneer start je best met composteren?

Het moment van het jaar waarop je start met composteren, heeft minder belang. Putje winter is echter niet echt aan te raden. De natuur en de afbraakorganismen zijn dan in rust.

Wat kan je zelf composteren en wat niet?

WEL COMPOSTEERBAAR NIET COMPOSTEERBAAR

Aardappelschillen
Bladeren
Doppen van noten
Eierschalen
Fruitresten
Gemaaid gras
Groenteresten
Haagscheersel
Kleine hoeveelheden etensresten
Koffiedik en koffiefilters
Mest van kleine huisdieren (hamster, cavia,..)
Onkruid
Papier van de keukenrol
Resten uit de groente- of siertuin
Schillen van citrus- of andere vruchten
Theebladeren en theezakjes
Versnipperd snoeihout
Verwelkte snijbloemen en kamerplanten
Zaagmeel en schaafkrullen (van onbehandeld hout)

Aarde en zand
As van de open haard
Beenderen
Dierlijk afval
Grof ongesnipperd snoeihout
Houtskool
Ijzer, metaal en blik
Kattenbakvulling
Kunststof
Saus, vet en olie
Stof uit de stofzuiger
Timmerhout
Wegwerpluiers

Tuin of geen tuin: iedereen kan composteren

Dat je alleen kan composteren als je een tuin hebt, is een fabeltje. Een koertje of dakterras volstaan al, en als je wil, kan je zelfs in de keuken composteren.

Grote tuin: de composthoop

Heb je een grote tuin - en dus behoorlijk wat tuinafval - dan is een composthoop iets voor jou! Op een schaduwrijke plek leg je een basis van grof tuinafval. Daar bovenop is plaats voor al je keuken- en tuinafval. Meng en spreid het afval zo goed mogelijk, en woel de hoop na enkele weken eens goed om. Zorg er ook voor dat de hoop niet hoger wordt dan ca. 1,5 meter; desnoods begin je aan een tweede. Na ongeveer 6 maanden begint de hoop te ruiken naar verse bosgrond en is de compost klaar voor gebruik.

Middelgrote tot grote tuin: de compostbak of het compostvat

Een alternatief voor de grote composthoop is een compostbak. Die koop je in een tuincentrum, of je bouwt zelf een dubbele bak van 2 x 1 m³, met bijvoorbeeld transportpaletten en gaasdraad. In de ene helft verzamel je al je organisch afval. Dat meng je regelmatig, en na enkele maanden schep je over in de tweede helft, waarin de narijping gebeurt. Daaruit haal je na enkele maanden de afgewerkte compost.
Momenteel zijn er geen houten compostbakken te verkrijgen via de milieudienst; de voorraad is uitgeput.

Is je tuin minder groot dan ca. 200 m², of heb je niet veel tuinafval, dan is een compostvat iets voor jou. Plaats het op een zonnige plek in de tuin, op een houten pallet of op enkele tegels waartussen je wat ruimte laat, en zorg voor een bodemlaag van kleine takjes en verwelkte bloemen of planten. Daarna voeg je regelmatig nieuw tuin- en keukenafval toe. Om te luchten, schud je de compost een of twee keer week op met een beluchtingsstok. Na enkele maanden kan je oogsten: je neemt de romp van het vat en zet het vat om. De onderste laag is bruikbare compost.

 

Hoe een compostvat / compostbak bestellen?

Dit zijn de verkoopprijzen voor composteersystemen:
- compostvat: € 20
- beluchtingsstok: € 6
- compostbak: € 45 - € 85 voor 2 

Bestellen
1) schrijf het vereiste bedrag over op de rekening van het stadsbestuur:

BE53 0910 0032 2553
Stadsbestuur Ronse
Grote Markt 12
9600 Ronse

Vermeld duidelijk “compostvat” of “compostvat + stok” of "compostbak + aantal"

2) Na ontvangst van de betaling sturen wij de afhaalbon op. Daarmee kun je de bestelling afhalen op het recyclagepark.

 

 

Kleine tuin, terras of appartement: de wormenbak

Piepklein tuintje, koer of helemaal geen plaats buiten? Geen nood: de wormenbak kan voor jou een oplossing bieden. De plastieken wormenbakken (Wormery) nemen een halve vierkante meter in. In de bak zitten een soort kleine compostwormen, tijgerwormen genaamd. Deze diertjes zijn gek op organisch afval. Al de fruit- en groenteresten die in de wormenbak terecht komen, peuzelen ze met het grootste genoegen op. De kleine compostwormen hebben het zo naar hun zin dat ze helemaal niet aan ontsnappen denken. Bovendien zit er op de wormenbak een perfect sluitend deksel. De verluchting gebeurt via een minuscule filter waar niets doorkan. Daardoor is de bak ook reukloos. De werking verloopt optimaal bij kamertemperatuur. Wormen kunnen echter niet tegen extreme temperaturen, zeker niet bij het opstarten. Plaatsen in de felle zon moeten daarom vermeden worden en in de winter moet de wormenbak vorstvrij gehouden worden, zoniet vriezen de wormen dood. Vandaar dat de bak bij voorkeur in de keuken of de berging staat. De wormen eten alles op. Het enige wat ze achterlaten is compost en vocht. Aan de bak zit een kraantje. Hiermee wordt het water afgelaten. Aangelengd met water is deze vloeistof een ideale voedingsstof voor kamerplanten.

Terug

Kwaliteit en gebruik van compost

Compost is in de tuin vooral geschikt als bodemverbeteraar. Bodemverbeteraars verhogen het humusgehalte van de bodem, waardoor planten beter bestand zijn tegen langdurige droogtes. Compostgebruik stimuleert ook het bodemleven waardoor de bodem luchtiger wordt (bv strooisellaag van gazons) en plantenziektes moeilijker de bovenhand krijgen.
Je kan compost gebruiken in de moestuin (grote hoeveelheden), in plantenborders, in het gazon (fijn laagje), in bloembakken (tot één derde) en bij het planten van bomen en struiken. Zeer grote hoeveelheden compost heb je nodig bij het (her)aanleggen van de tuin of het gazon. Daarvoor kan je uiteraard best terecht bij de compostproducent uit je buurt (zie ook http://www.tuingrond.be/).

Wanneer is de compost klaar?

Hoelang het duurt voordat de compost klaar is, hangt af van het materiaal waaruit de compost is opgebouwd, van het seizoen en van het aantal omzettingen. In een warme zomer kan de compost na drie maanden rijp zijn, in de herfst en de winter duurt dit langer. De hoogte van de composthoop of het niveau in het vat geeft een indicatie voor de rijpheid van de compost.
Een eenvoudige proef: zeef wat compost en meng deze met drie delen wit zand. Zaai in dit mengsel tuinkers. Is de compost rijp, dan ontkiemen de zaadjes reeds na vier dagen. Of nog: als de compost er uitziet als goede zwarte aarde en er geen compostwormen meer inzitten, dan is de compost rijp.

Compostgebruik

Compost kan op verschillende manieren, afhankelijk van de rijpheid, gebruikt worden. Lees hier meer over compostgebruik.
Klik hier voor meer info over de compostbehoefte van verschillende groenten.

Terug

Wespen in je compostvat?

Het gebeurt dat iemand die wespen in zijn compostvat ontdekt, in paniek de brandweer belt. Die rukt dan uit met grof geschut: de gifspuit. De wespen gaan vervolgens dood, maar de miljarden nuttige organismen in het compostvat sterven eveneens.

Maak het de wespen moeilijk

Wespen geheel vermijden is natuurlijk een onmogelijke opdracht, maar je kan wel enkele maatregelen nemen om het aantal wespen te beperken.
Wespen zijn even nuttig als vervelend. Maar wespen zijn bovenal zoetekauwen. Wie een compostvat heeft waarin vooral tuinafval wordt gecomposteerd en waarin het keukenafval gemakkelijk met tuinafval afgedekt kan worden, zal normaal gezien weinig last hebben van wespen. Een compostvat waarin zich naar verhouding meer keukenafval bevindt, waaronder groente- en fruitresten, oefent wel aantrekkingskracht uit op wespen. De klassieke remedies liggen hier voor de hand: de inhoud van het vat regelmatig beluchten met de beluchtingsstok, de bovenlaag afdekken met grasmaaisel, houtsnippers of bladeren, ….

Nestplaats of alleen maar voedselbron? 

Veel mensen denken dat er wespen IN hun vat zitten. Dit wordt echter zeer dikwijls verkeerd ingeschat. Doe de volgende proef om absoluut zeker te weten dat de wespen effectief in het vat zitten, en niet vanop een andere plek massaal rond jouw compostvat komen vliegen.
Wespen trekken zich in de schemering terug in hun nest. Als het donker is, zie je ze niet. Haal dan het deksel van het compostvat en dek het vat af met gaas, een oud gordijn of tule. Zitten er de volgende ochtend geen wespen in het vat, dan hebben ze hun nest elders en is je compostvat niet meer dan een veelbelovende voedselbron. Je zou het net nog een tijdje ter plaatse kunnen laten en de inhoud van je compostvat met gras, houtsnippers of bladeren kunnen afdekken. Na enkele dagen zullen de wespen zeker wegblijven rond je vat.

Als de wespen écht IN het vat blijken te zitten, kan je proberen het vat af te plakken en de grotere luchtgaten dicht te maken, gedurende pakweg een week. De organismen in de compost krijgen nog steeds genoeg zuurstof, terwijl de wespen niet kunnen uitvliegen omdat de doorvlieggaatjes te klein zijn. Wespen hebben behoefte aan licht en dat krijgen ze niet in een flink afgesloten vat. Na een week in het donkere compostvat sterven ze af omwille van lichtgebrek. Deze methode is drastisch maar blijft nog altijd beter dan met vergif te moeten uitrukken.

Terug

Kippen in de tuin

Wil je zeker zijn dat er geen onkruidzaden in de compost terechtkomen? Geef het onkruid dan eerst aan de kippen; zij lusten maar al te graag de onkruidzaden. Eventueel kun je later de stengels opruimen en ze op de composthoop gooien.
Kippen lusten zeer veel soorten keukenafval. Het zijn ideale afvalverwerkers! Wat de kippen niet lusten kun je op de composthoop doen. Let wel op: alleen maar keukenafval voeren aan de kippen is niet voldoende. Je moet ze ook graantjes geven, zorgen voor een droog hok en vers water...

Terug

Meer weten?

Terug

 

Laatste update 17 feb 2017